Ποιος φοβάται την AI—και γιατί;

Ένας αυξανόμενος όγκος ερευνών ρίχνει φως στις αντιδράσεις μας στην τεχνητή νοημοσύνη και τον αυτοματισμό.

Ζούμε σε μια εποχή όπου οι μηχανές εκτελούν όλο και περισσότερο λειτουργίες που κάποτε περιορίζονταν στους ανθρώπους.

Ο αυτοματισμός στην κατασκευή είναι συνηθισμένος εδώ και δεκαετίες, αλλά τα τελευταία χρόνια τα αυτοοδηγούμενα αυτοκίνητα, οι εικονικοί βοηθοί όπως η Siri και η Alexa, τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα όπως το ChatGPT, τα προγράμματα τέχνης γενετικής τεχνητής νοημοσύνης (AI) όπως το DALL-E και η στρατιωτική στόχευση AI συστήματα όπως το GOSPEL έχουν αρχίσει να μεταμορφώνουν τον κόσμο μας.

Αυτές οι αλλαγές έφεραν μαζί τους οικονομική ανησυχία για τους εργαζόμενους που μπορεί να εκτοπιστούν και ηθικές ανησυχίες σχετικά με τον τρόπο χρήσης αυτών των συστημάτων και τις αρχές βάσει των οποίων λαμβάνουν αποφάσεις που μπορεί να σημαίνουν ζωή ή θάνατο. Κάποιοι έχουν φτάσει στο σημείο να προβλέψουν ότι τεχνολογίες σαν αυτές μπορεί να οδηγήσουν στην καταστροφή της ανθρωπότητας.

Γιατί τόσοι πολλοί από εμάς φοβόμαστε τόσο την τεχνητή νοημοσύνη; Οι ψυχολόγοι άρχισαν πρόσφατα να διερευνούν τους παράγοντες που διαμορφώνουν τη στάση μας απέναντι στην αυτοματοποίηση των προηγούμενων ανθρώπινων λειτουργιών, αποκαλύπτοντας ατομικές και πολιτισμικές διαφορές στο πώς νιώθουμε για αυτές τις νέες εξελίξεις.

Ατομικές διαφορές στο φόβο ή την αποδοχή της τεχνητής νοημοσύνης

Σε μια μελέτη στην οποία συμμετείχαν πάνω από 1.000 συμμετέχοντες από τη Γερμανία και την Κίνα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι πέντε μεγάλες διαστάσεις της προσωπικότητας συνδέονται με τον βαθμό στον οποίο οι άνθρωποι φοβούνται ή αποδέχονται την τεχνητή νοημοσύνη (Sindermann, et al., 2022). Στο γερμανικό δείγμα, όσοι ήταν υψηλότεροι στο χαρακτηριστικό του νευρωτισμού έτειναν να εκφράζουν περισσότερο φόβο για την τεχνητή νοημοσύνη, όπως και οι Κινέζοι συμμετέχοντες που ήταν υψηλότεροι σε αυτό το χαρακτηριστικό, υποδηλώνοντας ότι οι άνθρωποι που είναι γενικά πιο επιρρεπείς σε ανησυχίες και άγχος φοβούνται περισσότερο αυτά τα νέα. τεχνολογικές εξελίξεις. Οι Κινέζοι συμμετέχοντες που είχαν υψηλή διαφάνεια αποδέχονταν περισσότερο την τεχνητή νοημοσύνη, όπως και εκείνοι που ήταν υψηλότεροι σε συμβιβασμό.

Κάπως εκπληκτικά, μεταξύ του κινεζικού δείγματος (αν και όχι του γερμανικού) οι μεγαλύτεροι σε ηλικία συμμετέχοντες σημείωσαν επίσης υψηλότερη βαθμολογία στην αποδοχή της τεχνητής νοημοσύνης από τους νεότερους. Και μεταξύ του γερμανικού δείγματος (αν και όχι του κινεζικού) οι γυναίκες αποδέχονταν περισσότερο την τεχνητή νοημοσύνη από τους άνδρες.

Αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η προσωπικότητα καθώς και τα δημογραφικά χαρακτηριστικά μπορεί να συνδέονται με τη στάση μας απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη. Επιπλέον, το γεγονός ότι αυτοί οι δεσμοί παρατηρήθηκαν συχνά σε μια πολιτιστική ομάδα αλλά όχι στην άλλη υπονοεί ότι οι πολιτισμικοί παράγοντες μπορεί επίσης να παίζουν ρόλο στα συναισθήματά μας για το GPT και τα ξαδέρφια του.

Πολιτισμικές στάσεις απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη

Αποδεικνύεται ότι ο βαθμός στον οποίο οι άνθρωποι φοβούνται την τεχνητή νοημοσύνη ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των κοινωνιών. Σε μια μελέτη στην οποία συμμετείχαν 10.000 συμμετέχοντες σε 20 χώρες, ο Dong και οι συνεργάτες του (2023) διαπίστωσαν ότι οι φόβοι σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη ήταν γενικά υψηλότεροι στην Ινδία και τη Σαουδική Αραβία και οι χαμηλότεροι στην Ιαπωνία.

Οι ερευνητές σε αυτήν την εργασία αξιολόγησαν τις ανησυχίες σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη που καταλαμβάνει διάφορους ρόλους, όπως γιατρούς, δικαστές, θρησκευτικούς ηγέτες και φροντιστές. Γενικά, οι άνθρωποι φαίνεται ότι φοβούνται περισσότερο τους δικαστές και τους γιατρούς της τεχνητής νοημοσύνης και λιγότερο ανησυχούν για τους δημοσιογράφους και τους θρησκευτικούς ηγέτες της τεχνητής νοημοσύνης, αν και υπήρχαν μερικές ενδιαφέρουσες εξαιρέσεις. Στη Σαουδική Αραβία, για παράδειγμα, η ανησυχία για τη θρησκευτική τεχνητή νοημοσύνη ήταν ιδιαίτερα έντονη, όπως και η ανησυχία για τους φροντιστές της τεχνητής νοημοσύνης στην Ιαπωνία.

Οι ερευνητές διερεύνησαν επίσης παράγοντες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αυτές τις επιπτώσεις, διαπιστώνοντας ότι οι φόβοι για την τεχνητή νοημοσύνη συνδέονταν με ανησυχίες ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν είχε τα απαραίτητα χαρακτηριστικά για να κάνει μια δουλειά με αποτελεσματικό και ηθικό τρόπο, δηλαδή ζεστασιά στην περίπτωση των φροντιστών ή δικαιοσύνη στην υπόθεση των δικαστών. Έτσι, ένας λόγος που μπορεί να φοβόμαστε ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αναλάβει έναν αυξανόμενο αριθμό προηγουμένως ανθρώπινων ρόλων είναι ότι αμφιβάλλουμε ότι έχει τις ψυχολογικές τάσεις που πιστεύουμε ότι είναι απαραίτητες για αυτές τις δουλειές.

Ρομπότ και Θρησκεία
Ένας άλλος παράγοντας που μπορεί να διαμορφώσει το άγχος μας για την τεχνητή νοημοσύνη και άλλες μορφές αυτοματισμού είναι ότι μπορεί να προκαλέσει τα συστήματα πεποιθήσεων των ανθρώπων.

Σε ένα πρόσφατο σύνολο μελετών, ο Josh Jackson και οι συνεργάτες του (2023a) διερεύνησαν πώς η έκθεση σε «ρομπότ ιεροκήρυκες» επηρεάζει τη θρησκευτική δέσμευση των ανθρώπων. Σε μια μελέτη, εκμεταλλεύτηκαν έναν πρόσφατα αυτοματοποιημένο βουδιστικό ναό στην Ιαπωνία, όπου σε ένα κτίριο ένας άνθρωπος ιεροκήρυκας εκφώνησε ένα βουδιστικό κήρυγμα και σε ένα άλλο, ένα ρομπότ ονόματι «Mindar» έπαιξε τον ίδιο ρόλο. Οι συμμετέχοντες που εκτέθηκαν στον κήρυκα ρομπότ ήταν λιγότερο πιθανό να δωρίσουν στον ναό μετά το κήρυγμα.

Σε μια άλλη μελέτη, που διεξήχθη σε έναν ταοϊστικό ναό στη Σιγκαπούρη, οι ερευνητές κανόνισαν είτε ένα ρομπότ είτε έναν άνθρωπο να κάνει πανομοιότυπα κηρύγματα σε διαφορετικές ημέρες. Και εδώ, οι ερευνητές παρατήρησαν στοιχεία λιγότερης θρησκευτικής δέσμευσης μεταξύ εκείνων που εκτέθηκαν στον ιεροκήρυκα ρομπότ, δηλαδή μειωμένη πιθανότητα χρηματικών δωρεών και μειωμένη προθυμία να μοιράσουν φυλλάδια για το ναό. Είναι ενδιαφέρον ότι η έκθεση στον ιεροκήρυκα ρομπότ σε αυτή τη μελέτη φάνηκε επίσης να υπονομεύει την αντιληπτή αξιοπιστία του ναού.

Αυτά τα ευρήματα ταιριάζουν επίσης με ένα άλλο πρόσφατο σύνολο μελετών από την ομάδα του Jackson (2023b), συμπεριλαμβανομένου ενός πειράματος που δείχνει ότι η μάθηση για την τεχνητή νοημοσύνη γενικότερα μειώνει τις θρησκευτικές πεποιθήσεις. Περαιτέρω, εξετάζοντας δεδομένα χρονοσειρών από δεκάδες χώρες σε όλο τον κόσμο, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η αυξανόμενη έκθεση στον αυτοματισμό συνδέθηκε με μείωση της θρησκευτικότητας μεταξύ 2006-2019 που παρατηρήθηκε στις περισσότερες χώρες του δείγματος. Ίσως τότε η αλληλεπίδραση με το ChatGPT, η οδήγηση δίπλα σε αυτόνομα αυτοκίνητα ή η παρακολούθηση μιας θρησκευτικής λειτουργίας υπό την ηγεσία ενός ρομπότ, μπορεί να αναγκάσει τους ανθρώπους να αμφισβητήσουν τις θρησκευτικές τους κοσμοθεωρίες.

Συμπέρασμα
Οι έξυπνες μηχανές διαδραματίζουν ολοένα και μεγαλύτερο ρόλο στη ζωή μας, από το να μας πηγαίνουν στη δουλειά μέχρι να δημιουργούμε έργα τέχνης, να γράφουμε κώδικα υπολογιστή ή να μας βοηθούν με την εργασία μας—ακόμα και να μας οδηγούν στη λατρεία. Αυτές οι αλλαγές πιθανότατα θα επηρεάσουν την ψυχολογία μας και φαίνεται να το κάνουν ήδη. Ο τρόπος με τον οποίο αντιδρούμε σε αυτές τις εξελίξεις μπορεί να μην είναι ομοιόμορφος. μπορεί να εξαρτάται από το ποιοι είμαστε και τους πολιτισμούς από τους οποίους προερχόμαστε.