Ηλεκτρονική απάτη: Οι κινήσεις που πρέπει να κάνετε αμέσως αν σας κλέψουν χρήματα ή προσωπικά στοιχεία

Το μήνυμα μπορεί να φτάσει ως SMS ή κλήση τις ώρες που γυρίζετε σπίτι από τη δουλειά: «Ο λογαριασμός σας έχει μπλοκαριστεί. Πατήστε εδώ για επιβεβαίωση» ή «Καλησπέρα σας, καλούμε από το τμήμα ασφαλείας της τράπεζας. Εντοπίσαμε μια ύποπτη συναλλαγή και πρέπει να την ακυρώσουμε αμέσως». Το λογότυπο μοιάζει αληθινό, το όνομα της τράπεζας είναι σωστό και κάποιες φορές το μήνυμα εμφανίζεται στην ίδια συνομιλία με προηγούμενα γνήσια μηνύματα. Μέσα σε λίγα λεπτά οι δράστες μπορεί να αποκτήσουν πρόσβαση στον τραπεζικό σας λογαριασμό.

Τι να κάνετε αμέσως αν πληκτρολογήσατε στοιχεία ή εγκρίνατε συναλλαγή

Αν έχετε εισαγάγει στοιχεία κάρτας, κωδικούς e‑banking ή έχετε εγκρίνει συναλλαγή που δεν αναγνωρίζετε, επικοινωνήστε ΑΜΕΣΑ με την τράπεζά σας μέσω του επίσημου αριθμού εξυπηρέτησης. Μην απαντάτε στο ύποπτο μήνυμα και μην καλείτε τον αριθμό που εμφανίστηκε στην οθόνη σας.

Οι τράπεζες, ανάλογα με το περιστατικό και το στάδιο της συναλλαγής, μπορούν να μπλοκάρουν κάρτες, να απενεργοποιήσουν την πρόσβαση στο e‑banking ή να ξεκινήσουν διαδικασία αμφισβήτησης συναλλαγής. Όταν έχουν εκτεθεί μόνο οι κωδικοί χωρίς μεταφορά χρημάτων, κάθε λεπτό μετράει.

Μην αλλάζετε μόνο τον τραπεζικό κωδικό

Πολλοί θεωρούν ότι αρκεί να αλλάξουν μόνο τον κωδικό της τράπεζας. Αν χρησιμοποιείτε τον ίδιο ή παρόμοιο κωδικό και σε email, κοινωνικά δίκτυα ή άλλες υπηρεσίες, πρέπει να αλλάξετε όλους τους λογαριασμούς που ενδέχεται να έχουν εκτεθεί. Ενεργοποιήστε τον έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων (2FA) όπου υπάρχει για επιπλέον προστασία.

Κρατήστε τα στοιχεία της απάτης

Μην σβήσετε αμέσως το μήνυμα ή την κλήση. Συγκεντρώστε και διατηρήστε αποδείξεις που μπορεί να χρειαστούν από την τράπεζα και τις αρχές:

• στιγμιότυπα οθόνης του SMS ή του email,
• τον αριθμό τηλεφώνου του καλούντος,
• το σύνδεσμο (link) που λάβατε,
• οποιαδήποτε απόδειξη συναλλαγής ή επιβεβαίωσης.

Κάντε καταγγελία στην Αστυνομία

Η Ελληνική Αστυνομία καλεί τους πολίτες να καταγγέλλουν περιστατικά ηλεκτρονικής απάτης. Οι ηλεκτρονικές καταγγελίες για κυβερνοεγκλήματα μπορούν να υποβληθούν και μέσω του Gov.gr, ενώ η Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος παρακολουθεί καμπάνιες phishing και εκδίδει προειδοποιήσεις. Ακόμη κι αν τα χρήματα δεν ανακτηθούν, η αναφορά βοηθά στον εντοπισμό οργανωμένων κυκλωμάτων και στην προστασία άλλων πολιτών.

«Καμία τράπεζα και καμία δημόσια υπηρεσία δεν θα σας ζητήσει τηλεφωνικά ή μέσω συνδέσμου σε SMS τους προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης ή τους κωδικούς επιβεβαίωσης μιας συναλλαγής.»

Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας προειδοποιεί ότι οι επιθέσεις γίνονται πιο αληθοφανείς, χρησιμοποιώντας ακόμα και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να παράγουν μηνύματα τα οποία μοιάζουν να προέρχονται από δημόσιες υπηρεσίες, τράπεζες ή γνωστές εταιρείες. Οι απατεώνες αξιοποιούν ψυχολογικά κόλπα: προκαλούν πανικό και πίεση για άμεση ενέργεια.

Η πιο απλή και αποτελεσματική άμυνα παραμένει η καχυποψία: όταν κάποιος σας πιέζει να ενεργήσετε «τώρα», σταματήστε για λίγα δευτερόλεπτα και ελέγξτε την κατάσταση πριν πατήσετε συνδέσμους ή δώσετε κωδικούς. Σε πολλές περιπτώσεις αυτά τα λίγα δευτερόλεπτα κάνουν τη διαφορά ανάμεσα σε μια ενόχληση και σε σημαντική οικονομική απώλεια.