Οι εξελίξεις στην Ελλάδα θα κλυδωνίσουν την τριτοβάθμια εκπαίδευση της Κύπρου. Η λειτουργία μη κρατικών ΑΕΙ στη χώρα μας αναμένεται να «κλέψει» Έλληνες φοιτητές από τα κυπριακά πανεπιστήμια, ενώ και οι προθέσεις των ελληνικών δημόσιων πανεπιστημίων να ιδρύσουν παραρτήματα στο νησί δημιουργούν νέα δεδομένα. Ήδη, το «κυπριακό ράλι» στην τριτοβάθμια εκπαίδευση εμφανίζει σημεία επιβράδυνσης, με τα κυπριακά ΑΕΙ να αναζητούν λύσεις σε νέες αγορές, κυρίως της Μέσης Ανατολής και την Κίνα.

Η τριτοβάθμια εκπαίδευση της Κύπρου έχει κάνει μεγάλα άλματα μετά το 2005 και την ψήφιση του νόμου για τη δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών ΑΕΙ. Πριν από τη θεσμοθέτηση των ιδιωτικών ΑΕΙ, οι Κύπριοι σπούδαζαν είτε στα ελληνικά ΑΕΙ, είτε στα βρετανικά, είτε σε κάποιο ιδιωτικό κολέγιο στη χώρα τους. Το 2007 άρχισε να λειτουργεί το πρώτο ιδιωτικό ΑΕΙ στο νησί. Το 2022 η Κύπρος διέθετε συνολικά 10 πανεπιστήμια, εκ των οποίων τα τρία είναι δημόσια και τα επτά ιδιωτικά. Σήμερα έχουν προστεθεί άλλα δύο ιδιωτικά και ένα Ανοιχτό Πανεπιστήμιο.

Από το 2007, ο αριθμός των φοιτητών στα κυπριακά ΑΕΙ άρχισε να αυξάνεται όταν ωρίμασαν οι επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας (ΥΠΑΝ) της Κύπρου, το 2020-2021 στα κυπριακά ΑΕΙ σπούδαζαν 54.235 φοιτητές, με τον αριθμό σε διαρκή άνοδο τα τελευταία χρόνια. Χαρακτηριστικό είναι ότι το 2013-2014 οι φοιτητές ήταν 32.824. Η μεγάλη έκρηξη κατεγράφη το 2012, όταν ξεκίνησε το πρώτο εξ αποστάσεως μεταπτυχιακό πρόγραμμα, για το οποίο το ενδιαφέρον από την Ελλάδα ήταν μεγάλο. Κατόπιν οργανώσαμε προγράμματα στη Νομική και στη Φαρμακευτική, επιστημονικά πεδία με μεγάλη ζήτηση, ενώ έγιναν συνεργασίες με ελληνικά ΑΕΙ για να μη χρειάζονται τα πτυχία μας ακαδημαϊκή αναγνώριση από τον ελληνικό ΔΟΑΤΑΠ.

Σήμερα τα κυπριακά πανεπιστήμια έχουν φοιτητές από σχεδόν 70 χώρες (ΗΠΑ, Βρετανία, Καναδάς, Αυστραλία, Λίβανος, Ισραήλ κ.ά.), αλλά πάνω από τους μισούς είναι Έλληνες. Πόσο θα συνεχιστεί το κύμα των Ελλήνων προς τα κυπριακά ΑΕΙ, την στιγμή που από τον προσεχή Σεπτέμβριο θα λειτουργήσουν τα πρώτα μη κρατικά ΑΕΙ - ως παραρτήματα ευρωπαϊκών - σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, με σχολές, μεταξύ άλλων, σε περιζήτητα αντικείμενα όπως η ιατρική και η νομική;

Να σημειωθεί μάλιστα, το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας (Nicosia), το μεγαλύτερο ιδιωτικό ΑΕΙ της Κύπρου, επέλεξε, στο πλαίσιο της στρατηγικής εξωστρέφειας, να επενδύσει στη χώρα μας, ιδρύοντας παράρτημα με 6 σχολές.

«Η Κύπρος είναι μικρή χώρα - έχει 800.000 κατοίκους - για να έχει τόσα πανεπιστήμια» παρατηρεί, μιλώντας στην «Κ», ο κ. Τάσος Χριστοφίδης, πρύτανης του δημόσιου Πανεπιστημίου της Κύπρου. «Τα ιδιωτικά πανεπιστήμια αναπτύχθηκαν, διότι υπήρχε ανάγκη για τριτοβάθμιες σπουδές για την κυπριακή νεολαία, ενώ τα ιδρύματα στράφηκαν και σε ξένους φοιτητές οργανώνοντας εξ αποστάσεως προγράμματα. Σημαντικός παράγοντας της επιτυχίας τους ήταν ότι απευθύνθηκαν σε Έλληνες νέους, οργανώνοντας προγράμματα προσαρμοσμένα στο ελληνικό σύστημα, ώστε οι Έλληνες πτυχιούχοι να μην έχουν προβλήματα επαγγελματικής αναγνώρισης του πτυχίου τους επιστρέφοντας στην Ελλάδα» προσθέτει. Δηλαδή, τα ιδιωτικά ΑΕΙ έχουν ... tailor made προγράμματα για Έλληνες φοιτητές. Για παράδειγμα, διδάσκουν στη Νομική το ελληνικό δίκαιο. Επίσης, οργάνωσαν γρήγορα προγράμματα σπουδών με βάση τις ανάγκες της ελληνικής αγοράς εργασίας. Χαρακτηριστικά, οργάνωσαν σχετικό πρόγραμμα όταν διαπίστωσαν τη μεγάλη ζήτηση - λόγω προσλήψεων εκπαιδευτικών στη δημόσια εκπαίδευση - για σπουδές την ειδική αγωγή από την Ελλάδα.

«Η επιτυχία των κυπριακών πανεπιστημίων βασίστηκε στο ευέλικτο θεσμικό πλαίσιο» παρατηρεί, από την πλευρά του, στην «Κ» ο κ. Παντελής Σκλιάς, πρύτανης του ιδιωτικού Πανεπιστημίου Neapolis Pafos. Ο ίδιος παραδέχεται ότι τα ιδιωτικά ΑΕΙ της Κύπρου κάλυψαν το κενό που υπήρχε στην Ελλάδα για σπουδές σε περιζήτητα αντικείμενα. «Παραμένουμε εξωστρεφείς και εκμεταλλευόμαστε τη γεωγραφική θέση μας. Η Κύπρος είναι μία ασφαλής χώρα σε μία ταραγμένη γειτονιά. Αεροπορικώς απέχουμε περίπου 30’ από την Βηρυτό και το Τέλος Αβίβ, 50’ από το Κάιρο, 3 ώρες από το Ντουμπάι, και, φυσικά, ούτε δύο ώρες από την Αθήνα. Άρα, μπορούμε να προσελκύσουμε φοιτητές, ενώ υπάρχουν και τα εξ αποστάσεως προγράμματά μας» δηλώνει ο κ. Σκλιάς. Παράλληλα, το ίδρυμά του οργανώνει κοινό πρόγραμμα για πολιτικούς μηχανικούς με εκπαιδευτικό φορέα στο Μπαοντίνγκ της Κίνας, με ήδη 300 φοιτητές, και σχεδιάζει περαιτέρω επέκταση στην ασιατική υπερδύναμη.