Σε κλινική δοκιμή φάσης 3 που περιελάμβανε περισσότερους από 1.000 ασθενείς με μελάνωμα σταδίου 2, 3 ή 4 υψηλού κινδύνου, η χορήγηση ενός εξατομικευμένου εμβολίου μαζί με το φάρμακο ανοσοθεραπείας Keytruda προκάλεσε σημαντική αύξηση στο διάστημα κατά το οποίο οι ασθενείς παρέμειναν χωρίς σημεία καρκίνου σε σύγκριση με τη χορήγηση μόνο του Keytruda.

Τι δείχνουν τα πρώτα αποτελέσματα

Οι φαρμακευτικές εταιρείες Merck και Moderna ανακοίνωσαν ότι ο συνδυασμός του νέου εμβολίου με το Keytruda μείωσε επίσης τον κίνδυνο εξάπλωσης της νόσου σε άλλα όργανα. Ωστόσο, οι εταιρείες διευκρινίζουν ότι δεν είναι ακόμη σαφές για πόσο χρονικό διάστημα διατηρείται το όφελος.

Πώς λειτουργεί το εμβόλιο

Το εμβόλιο, με την ονομασία «Intismeran», χαρακτηρίζεται ως εξατομικευμένο επειδή σχεδιάζεται ειδικά για τις μεταλλάξεις του όγκου κάθε ασθενούς. Οι επιστήμονες αφαιρούν ένα μικρό δείγμα του όγκου, αναλύουν την αλληλουχία του DNA και χρησιμοποιούν τεχνολογία mRNA —την ίδια τεχνολογία που έχει εφαρμοστεί σε ορισμένα εμβόλια κατά της Covid-19— για να εκπαιδεύσουν το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει και να επιτίθεται σε υπολειπόμενα καρκινικά κύτταρα.

Οι εταιρείες αναφέρουν ότι δοκιμάζουν παρόμοια εξατομικευμένα εμβόλια και για τον καρκίνο του πνεύμονα, της ουροδόχου κύστης και των νεφρών.

Αντιδράσεις ειδικών και επόμενα βήματα

Ειδικοί χαιρέτισαν τα αποτελέσματα ως σημαντική εξέλιξη αλλά τόνισαν την ανάγκη προσοχής, καθώς τα πλήρη δεδομένα δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί ούτε αξιολογηθεί ανεξάρτητα.

«Τα ευρήματα αποτελούν καθοριστική στιγμή για την έρευνα στον τομέα του καρκίνου», δήλωσε ο Στεφάν Μπανσέλ, διευθύνων σύμβουλος της Moderna.

«Η έρευνα δείχνει ότι υπάρχουν σημαντικές προοπτικές», σημείωσε η δρ Ταλίσια Κουάλο, επικεφαλής πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης στο Cancer Research UK.

«Αυτό είναι σίγουρα ένα καλό νέο για τους ασθενείς με μελάνωμα, όμως η μελέτη έχει πολύ ευρύτερες προεκτάσεις», δήλωσε ο δρ Λέναρντ Λι, ιατρικός ογκολόγος και αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.

Ακόμη και μετά την ολοκλήρωση της δοκιμής και την πλήρη ανάλυση των δεδομένων, η θεραπεία θα πρέπει να εγκριθεί από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές. Σε περίπτωση θετικής αξιολόγησης, θα απαιτηθεί επιπλέον διαδικασία προτού καταστεί διαθέσιμη μέσω του βρετανικού Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS).

Τα προσωρινά ευρήματα ανοίγουν προοπτικές για εξατομικευμένες θεραπείες στον καρκίνο, αλλά η τελική απόδειξη αποτελεσματικότητας και ασφάλειας θα προκύψει μόνο από τη δημοσίευση των πλήρων αποτελεσμάτων και την ανεξάρτητη επιστημονική αξιολόγηση.