Η υπόθεση των μη κρατικών πανεπιστημίων (ΝΠΠΕ) στην Ελλάδα μπήκε σε νέα φάση μετά τις αποφάσεις του Γ' Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας (αποφάσεις 1167/2026 έως 1172/2026) και την κατάθεση αιτήσεων ακύρωσης κατά των επτά αδειών που χορηγήθηκαν για το ακαδημαϊκό έτος 2026-27.

Τι αποφάσισε το ΣτΕ

Με τις αποφάσεις 1167 και 1169/2026 το ΣτΕ ακύρωσε πράξεις του υφυπουργού Παιδείας που χορηγούσαν άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων, επικαλούμενο προβλήματα στην τεκμηρίωση της συμμόρφωσης των κτιριακών υποδομών. Ο ΕΟΠΠΕΠ, αρμόδιος για την πιστοποίηση των εγκαταστάσεων, είχε διατυπώσει παρατηρήσεις που, σύμφωνα με το δικαστήριο, δεν είχαν επιβεβαιωθεί εγκαίρως ως προς τη συμμόρφωση.

Οι αποφάσεις 1168, 1170 και 1172/2026 αφορούν ακυρώσεις αποφάσεων πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών. Το ΣτΕ έκρινε ότι το Παράρτημα της απόφασης 48136/17.12.2024 της ΕΘΑΑΕ δεν περιέλαβε συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια όπως απαιτούσε ο ν. 5094/2024, με αποτέλεσμα να κριθεί ελλιπής η νομιμοποιητική βάση των πιστοποιήσεων.

Το Δικαστήριο υπενθύμισε και την απόφαση 1171/2021, όπου είχε ακυρωθεί άδεια λόγω πιθανής μεροληψίας μέλους επιτροπής αξιολόγησης, υπογραμμίζοντας ότι οι διαδικασίες πρέπει να εξασφαλίζουν αμεροληψία.

Οι επτά νέες άδειες και η νέα προσφυγή

Ο καθηγητής Διοικητικού Δικαίου του ΕΚΠΑ, Πάνος Λαζαράτος, κατέθεσε αιτήσεις ακύρωσης στο ΣτΕ κατά των αδειών που χορηγήθηκαν για το ακαδημαϊκό έτος 2026-27. Οι άδειες αυτές αφορούν τα παρακάτω παραρτήματα:

• Georgetown University, Αθήνα
• Iowa State University of Science and Technology (σε συνεργασία με την Αμερικανική Γεωργική Σχολή), Θεσσαλονίκη
• Roger Williams University (σε συνεργασία με το Deree – The American College of Greece), Αθήνα
• European University Cyprus, Αθήνα
• Université Sorbonne Paris Nord (σε συνεργασία με το IdEF), Αθήνα
• University of Essex (σε συνεργασία με το Aegean College), Αθήνα
• University of Derby (σε συνεργασία με το Mediterranean College), Αθήνα

Η κατάθεση της προσφυγής δεν σημαίνει ακύρωση των αδειών· η νομιμότητά τους θα κριθεί από το ΣτΕ και, μέχρι τότε, δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη η μη λειτουργία τους.

Οι φοιτητές και οι πρακτικές συνέπειες

Πρακτικό ζήτημα παραμένουν οι φοιτητές που ήδη έχουν εγγραφεί στα τρία παραρτήματα των οποίων οι άδειες/πιστοποιήσεις ακυρώθηκαν: University of Keele (Αθήνα), University of York (μέσω του CITY College, Θεσσαλονίκη) και The Open University (μέσω Anatolia College/Anatolia American University, Θεσσαλονίκη). Το University of Nicosia (UNIC Athens) δεν περιλαμβάνεται στις ακυρώσεις.

«το ακαδημαϊκό έτος δεν θα χαθεί για κανέναν φοιτητή»

Αυτή είναι η δέσμευση του υπουργείου Παιδείας, ενώ η ΕΘΑΑΕ αναφέρει ότι έχει ξεκινήσει διαδικασίες συμμόρφωσης με τις αποφάσεις του ΣτΕ και την εξειδίκευση των κριτηρίων πιστοποίησης. Στο υπουργείο λειτουργεί ήδη νομική υπηρεσία που εξετάζει λύσεις για τη συνέχεια των σπουδών, αλλά τα ανοιχτά ερωτήματα παραμένουν πρακτικά: τι θα ισχύσει για πιστωτικές μονάδες, εξετάσεις, καταβληθέντα δίδακτρα και τη χορήγηση τίτλων.

Η ανακοίνωση της ΕΘΑΑΕ αναγνωρίζει την αναστάτωση των φοιτητών και των οικογενειών τους και επισημαίνει τη χρονική πίεση ενόψει της νέας ακαδημαϊκής χρονιάς. Παράλληλα έχουν αναφερθεί πιθανές νομικές κινήσεις φοιτητών, ιδίως για ζητήματα διδάκτρων, χωρίς αυτό να σημαίνει τελεσίδικες αποφάσεις για επιστροφές.

Τι αλλάζει στο πλαίσιο λειτουργίας των ΝΠΠΕ

Το ΣτΕ δεν απαγόρευσε συνολικά την ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων: στις σχετικές αποφάσεις επαναλαμβάνεται η θέση της Ολομέλειας (αποφάσεις 1919 και 1920/2025) ότι το Σύνταγμα επιτρέπει τη λειτουργία υπό όρους ειδικού νόμου. Η κρίση του δικαστηρίου εστιάζει στον τρόπο εφαρμογής του νομοθετικού πλαισίου (ν. 5094/2024) και στην ανάγκη οι διοικητικές πράξεις να τεκμηριώνονται με συγκεκριμένα, ελέγξιμα στοιχεία.

Συνοπτικά, το ΣτΕ ανέδειξε τρεις απαιτήσεις: έλεγχος και τεκμηρίωση κτιριακών προϋποθέσεων από τον ΕΟΠΠΕΠ, σαφή και όπου απαιτείται μετρήσιμα κριτήρια πιστοποίησης από την ΕΘΑΑΕ και διασφάλιση αμεροληψίας στις διαδικασίες αξιολόγησης.

Η ΕΘΑΑΕ επισημαίνει ότι η μεθοδολογία της βασίζεται στα European Standards and Guidelines (ESG) και ότι το Πρότυπο Πιστοποίησης έχει προσαρμοστεί στην ελληνική πραγματικότητα, αλλά αναγνωρίζει ότι πρέπει να εξειδικευθούν περαιτέρω τα κριτήρια ώστε να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της εθνικής νομολογίας.

Σήμερα η εικόνα παραμένει ανοιχτή σε πέντε μέτωπα: η εφαρμογή των αποφάσεων του ΣτΕ για τα τρία πρώτα ΝΠΠΕ, η εξειδίκευση του πλαισίου πιστοποίησης από την ΕΘΑΑΕ, η εξεύρεση πρακτικών λύσεων για τη συνέχεια των σπουδών των φοιτητών, η δικαστική εξέλιξη των νέων αιτήσεων ακύρωσης κατά των επτά ΝΠΠΕ του 2026 και η μακροπρόθεσμη σταθεροποίηση ενός συστήματος με σαφείς και ελέγξιμες προϋποθέσεις ποιότητας.

Για τους φοιτητές: οι αποφάσεις και οι δικαστικές κινήσεις θα καθορίσουν τις επόμενες εβδομάδες τον τρόπο λειτουργίας ορισμένων παραρτημάτων και τις διοικητικές λύσεις που θα προσφερθούν. Οι ενδιαφερόμενοι φοιτητές και οικογένειες καλό είναι να παρακολουθούν τις επίσημες ανακοινώσεις του υπουργείου και της ΕΘΑΑΕ και να ενημερώνονται από τη νομική υπηρεσία του ιδρύματος με το οποίο έχουν σχέση.