Συνεργασίες ελληνικών δημόσιων ΑΕΙ με τα τοπ 20 διεθνή πανεπιστήμια, ώστε να δίνονται κοινά μεταπτυχιακά και πτυχία μέσω του ελληνικού δημόσιου πανεπιστημίου, θα στηρίξει στρατηγικά και οικονομικά το υπουργείο Παιδείας. Αυτό εξαγγέλλει, μιλώντας στην «Κ», ο υπουργός Παιδείας Κυριάκος Πιερρακάκης. Οι σπουδές θα γίνονται στην Ελλάδα και το πτυχίο θα φέρει τον τίτλο και των δύο ΑΕΙ. Από την άλλη, την ίδια στιγμή που πάνω από 40.000 Eλληνες σπουδάζουν στο εξωτερικό –πολλοί εκ των οποίων σε ΑΕΙ της Κύπρου–, το υπουργείο θα θεσμοθετήσει την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων ως παραρτημάτων ξένων ΑΕΙ στη χώρα μας, μελετώντας το αντίστοιχο μοντέλο της Κύπρου.

Ενόψει της νέας σχολικής χρονιάς που ξεκινάει αύριο, ο κ. Πιερρακάκης διαβεβαιώνει για συνέχιση της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών αλλά με «λίφτινγκ» ως προς τον γραφειοκρατικό φόρτο και για εφοδιασμό όλων των σχολείων μέχρι τον Φεβρουάριο του 2024 με συνολικά 36.264 διαδραστικούς πίνακες.

– Η προσπάθεια για διεθνοποίηση των ελληνικών πανεπιστημίων ξεκίνησε δυναμικά από την προκάτοχό σας Νίκη Κεραμέως. Μάλιστα υπήρξαν κάποιες νέες συνεργασίες ελληνικών με ΑΕΙ των ΗΠΑ, οι οποίες ωστόσο βασίστηκαν σε παλαιότερες, που είχαν ήδη ξεκινήσει τα ιδρύματα. Πώς θα προχωρήσει το εγχείρημα;

– Η ποιότητα του ανθρώπινου δυναμικού των ερευνητών και των επιστημόνων μας είναι τέτοια, που το τελικό αποτέλεσμα δεν είναι ακόμη αντάξιό τους. Η στρατηγική μας οφείλει να αφορά στο να καταστήσουμε τη χώρα διεθνές εκπαιδευτικό κέντρο. Θα γίνουν λοιπόν θεμελιώδεις παρεμβάσεις, αλλά και στοχευμένες. Στα δημόσια πανεπιστήμια, πάνω από ένα δισ. ευρώ θα διοχετευτεί σε προγράμματα ερευνητικά αλλά και στην παραγωγική αξιοποίηση της έρευνας αυτής στην οικονομία.

– Υπάρχουν ΑΕΙ του εξωτερικού που έχουν ενδιαφερθεί για συνεργασία με ελληνικά;

– Θα επιδιώξουμε συμπράξεις των δημόσιων πανεπιστημίων μας με μεγάλα διεθνή ΑΕΙ της Ευρώπης και των ΗΠΑ. Στόχος μας είναι να προσελκύσουμε τα τοπ-20 διεθνή πανεπιστήμια. Διεργασίες ήδη έχουν ξεκινήσει. Πρόθεση είναι να δίνονται κοινά μεταπτυχιακά και πτυχία μέσω του ελληνικού δημόσιου πανεπιστημίου. Για παράδειγμα, ένα τέτοιο μοντέλο θα ήταν το ΕΜΠ να δημιουργήσει ένα κοινό μεταπτυχιακό με το ελβετικό ΕΤΗ ή το βρετανικό Imperial, το οποίο θα πραγματοποιείται στη χώρα μας αλλά θα χορηγεί και τα δύο μεταπτυχιακά. Είμαστε απολύτως διατεθειμένοι ως υπουργείο να στηρίξουμε αυτή τη στρατηγική και οικονομικά, ως επόμενο βήμα της διεθνοποίησης του δημόσιου πανεπιστημίου, που ήδη έχει παραγάγει αποτελέσματα.

– Τα δημόσια ΑΕΙ διαμαρτύρονται για σειρά θεμάτων. Κατά πρώτον ζητούν αλλαγή του τρόπου εκλογής πρύτανη, που ψηφίστηκε το 2022, αφού σε κάποια ΑΕΙ οι πρώτες εκλογές κηρύχθηκαν άγονες και η διαδικασία επαναλήφθηκε. Θα προχωρήσετε σε αλλαγές στο σύστημα;

– Συνεχίζουμε το κυβερνητικό έργο. Θα κάνουμε πρόσθετες παρεμβάσεις στον νόμο, αλλά η φιλοσοφία των αλλαγών θα έχει στόχο την απλούστευση των διαδικασιών. Επίσης, θα αξιολογήσουμε πώς θα προχωρήσει η διακυβέρνηση των ΑΕΙ με το νέο σύστημα, πριν κάνουμε αλλαγές.

– Η μείωση της γραφειοκρατίας είναι ένα άλλο αίτημα των ΑΕΙ. Και νομίζω πως το ακούω εδώ και 20 χρόνια.

Στα δημόσια πανεπιστήμια, πάνω από ένα δισ. ευρώ θα διοχετευτεί σε ερευνητικά προγράμματα.

– Ελπίζω το επόμενο διάστημα να διαγραφεί από τη λίστα των αιτημάτων. Θα προχωρήσουμε σε απλούστευση των διαδικασιών κυρίως στο κομμάτι της αξιοποίησης από τα ΑΕΙ των κονδυλίων έρευνας. Από την άλλη, δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσα θέματα είναι εύκολο να απλοποιηθούν με τη χρήση της τεχνολογίας. Για παράδειγμα, τώρα τα πανεπιστήμια στέλνουν στην Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΕΕ) τα στοιχεία για τον αριθμό των φοιτητών τους με μη αυτοματοποιημένο τρόπο. Επίσης σχεδιάζουμε μηχανισμό αυτόματης εγγραφής των πρωτοετών φοιτητών στα ΑΕΙ, ενώ έχουμε στείλει επιστολή στα πανεπιστήμια να μας παρουσιάσουν καλές πρακτικές τους. Μιλάμε για ψηφιακές, διοικητικές και ακαδημαϊκές πρακτικές. Στόχος είναι και τα υπόλοιπα ΑΕΙ να τις υιοθετήσουν με ένα σχέδιο που θα συντονίσουμε.

– Γιατί χρειάζονται τα ιδιωτικά ΑΕΙ;

– Με βάση, τα στοιχεία της UNESCO πάνω από 40.000 Ελληνες σπουδάζουν στο εξωτερικό. Κάποιοι το επέλεξαν γιατί δεν μπορούν να βρουν αυτό που επιθυμούν στην Ελλάδα. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να λύσουμε μια χρόνια εκκρεμότητα, την απελευθέρωση του κρατικού μονοπωλίου στην ανώτατη εκπαίδευση – εκκρεμότητα η οποία υπάρχει στη χώρα μας εδώ και περίπου 50 χρόνια. Οπως έχει ανακοινωθεί από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, θεωρούμε πως υφίστανται ήδη δυνατότητες που δεν έχουν αξιοποιηθεί θεσμικά, με δεδομένο το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο. Αυτή τη στιγμή επεξεργαζόμαστε νομοθετική πρωτοβουλία η οποία θα επιτρέπει την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων ως παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων στη χώρα μας, με κριτήρια υψηλής ποιότητας τα οποία διαμορφώνουμε σε συνεργασία με την ΕΘΑΕΕ. Μελετούμε με μεγάλο ενδιαφέρον το αντίστοιχο μοντέλο της Κύπρου, το οποίο επέτρεψε στα εκεί πανεπιστήμια να αναπτυχθούν προς όφελος όχι μόνο των Κυπρίων φοιτητών αλλά προσελκύοντας φοιτητές από την ευρύτερη περιοχή –και την Ελλάδα, να τονίσω– και μετατρέποντας την Κύπρο σε περιφερειακό εκπαιδευτικό κέντρο. Ηδη διαπιστώνουμε σημαντικό ενδιαφέρον από ιδρύματα του εξωτερικού τα οποία θα ήθελαν να επενδύσουν στη χώρα μας. Σε αυτό μεγάλο ρόλο παίζει και η ελληνική ακαδημαϊκή διασπορά και αυτό επεξηγεί και ένα κομμάτι του ενδιαφέροντος. Αρκετοί Ελληνες είναι πρόεδροι σε μεγάλα πανεπιστήμια του εξωτερικού και έχουμε ξεκινήσει τις σχετικές επαφές μαζί τους. Θεωρούμε πως η νομική επεξεργασία θα έχει ολοκληρωθεί πριν από το τέλος της χρονιάς.