sedoni left all cities
sedoni right all cities

Η ζήτηση μεταβάλλεται, τα ΑΕΙ μένουν ίδια – Πώς έχουν αλλάξει οι προτιμήσεις των υποψηφίων

Κύριο Η ζήτηση μεταβάλλεται, τα ΑΕΙ μένουν ίδια – Πώς έχουν αλλάξει οι προτιμήσεις των υποψηφίων

Οι 18χρονοι στρέφονται στην πληροφορική και σε σπουδές οικονομίας, «περιφρονώντας» τις ανθρωπιστικές επιστήμες. Η τάση αποδίδεται στον μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας και στο ότι ξεθωριάζει το όνειρο του διορισμού στο Δημόσιο, βασικός επαγγελματικός προορισμός των πτυχιούχων ανθρωπιστικών σπουδών. Την ίδια στιγμή, η εφαρμογή της ελάχιστης βάσης εισαγωγής (ΕΒΕ) για δεύτερη χρονιά εδραιώνει το νέο τοπίο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, με πολλές κενές θέσεις ακόμη και σε τμήματα κεντρικών ΑΕΙ. Οι παράγοντες αυτοί θα προκαλέσουν αλυσιδωτές επιπτώσεις στο προσωπικό και τη χρηματοδότηση των πανεπιστημίων, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη αλλαγών.

Τα ΑΕΙ, όμως, εμφανίζονται να στρουθοκαμηλίζουν. Στο πλαίσιο αυτό η υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως ζητεί από τα ιδρύματα να μελετήσουν τα αποτελέσματα των Πανελλαδικών Εξετάσεων και να λάβουν κρίσιμες αποφάσεις για τον ακαδημαϊκό χάρτη. «Τα ΑΕΙ μπορούν να εξαγάγουν χρήσιμα συμπεράσματα από τα αποτελέσματα των Πανελλαδικών Εξετάσεων, λαμβάνοντας υπόψη και το ενδιαφέρον και τη ζήτηση των υποψηφίων, ώστε ενδεχομένως να επαναπροσδιορίσουν τους συντελεστές τους για την ελάχιστη βάση εισαγωγής και να αναδιαρθρώσουν τον ακαδημαϊκό τους χάρτη.

Τα τελευταία τρία χρόνια έχουν ήδη ανασταλεί ή συγχωνευθεί σχεδόν 50 τμήματα και η προσπάθεια συνεχίζεται για να αντανακλούν αυτά με πιο ρεαλιστικό τρόπο και τις ανάγκες και τις νέες κατευθύνσεις της αγοράς εργασίας σε συνεργασία με τα ΑΕΙ και την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης. Η αναδιάρθρωση του ακαδημαϊκού χάρτη αποτελεί εγχείρημα εθνικής σημασίας και μπορεί να συμβάλει ουσιωδώς τόσο στην ενδυνάμωση της ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας όσο και στην αναμόρφωση του εκπαιδευτικού μοντέλου στον τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης, καθώς και στην αναπτυξιακή πολιτική της χώρας», δήλωσε.

Η ανακοίνωση των φετινών βάσεων εισαγωγής κατέδειξε εμφατικά τη στροφή των 18χρονων προς τις σπουδές πληροφορικής και οικονομίας. Χαρακτηριστικά, το 2016, πριν από μία εξαετία και εν μέσω της οξείας οικονομικής κρίσης, οι περισσότεροι υποψήφιοι –το 36,97%– για τα ΑΕΙ επέλεξαν σπουδές σε κλάδους των ανθρωπιστικών επιστημών, με κύρια επαγγελματική προοπτική την εκπαίδευση. Πρόκειται για φιλολόγους, ιστορικούς, δασκάλους, νηπιαγωγούς, κοινωνιολόγους. Από την άλλη, το 21,9% είχε επιλέξει θετικές σπουδές (μηχανικοί, φυσικοί, μαθηματικοί κ.λπ.) και το 14,16% επιστήμες υγείας (το πεδίο μονοπωλεί η ιατρική). Μόνο ένας στους τέσσερις (26,94%) είχε τότε επιλέξει να σπουδάσει οικονομικά ή πληροφορική. Τρία χρόνια αργότερα, το 2019, μειώθηκαν σε σχέση με το 2016 όσοι επέλεξαν ανθρωπιστικές σπουδές σε 29,96%, παρότι ο κλάδος εξακολουθούσε να ελκύει τους περισσότερους υποψηφίους μεταξύ των τεσσάρων επιστημονικών ομάδων προσανατολισμού. Η μείωση ήταν επτά ποσοστιαίες μονάδες, οι οποίες «τροφοδότησαν» τους υπόλοιπους τρεις κλάδους. Τις θετικές σπουδές επέλεξε το 24,77%, τις σπουδές υγείας το 17,66% και τις σπουδές οικονομικών και πληροφορικής το 27,61%.

Φέτος, μία τριετία μετά το 2019, η στροφή των 18χρονων έχει αποκρυσταλλωθεί. Οι ανθρωπιστικές σπουδές έχασαν τα πρωτεία από τους κλάδους πληροφορικής – οικονομίας, που τους επέλεξε το 35,14% των υποψηφίων, με αύξηση οκτώ μονάδων σε σχέση με το 2019. Το ποσοστό των ανθρωπιστικών σπουδών μειώθηκε σε 25,51%, όπως και των θετικών σπουδών (19,82%). Μικρό μέρος των απωλειών των δύο τομέων εισέπραξε ο κλάδος των επιστημών υγείας (19,09%).

Η στροφή των υποψηφίων αποδίδεται σε συνδυασμό παραγόντων. «Αρχικά τους επηρεάζουν οι ανακατατάξεις στο χρηματιστήριο των επαγγελμάτων. Η πληροφορική είναι πολύ αναπτυσσόμενος τομέας», ανέφερε μιλώντας στην «Κ» ο Σπύρος Μιχαλούλης, σύμβουλος επαγγελματικού προσανατολισμού. Αλλωστε, μεγάλη ζήτηση αναμένεται για τους πτυχιούχους ειδικοτήτων πληροφορικής τα επόμενα χρόνια στην Ελλάδα, καθώς μέσω των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης θα δοθεί βάρος στον ψηφιακό μετασχηματισμό των υπηρεσιών στη χώρα. Ετσι, υπολογίζεται πως μέσω του Ταμείου θα δημιουργηθούν περί τις 200.000 θέσεις εργασίας, εκ των οποίων οι περίπου 50.000 θα αφορούν τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Ομως σήμερα παρατηρείται έλλειψη προσωπικού για ανάλογες θέσεις.

Βέβαια, όπως παρατηρεί κ. Μιχαλούλης, η φυγή από τις ανθρωπιστικές σπουδές οφείλεται και στο γεγονός ότι οι 18χρονοι –και οι γονείς τους– δεν γνωρίζουν τις εναλλακτικές καριέρες που μπορεί να ανοίξει ένα πτυχίο στις ανθρωπιστικές σπουδές εάν εξειδικευτεί μέσω ενός μεταπτυχιακού. Αποτρεπτικά λειτουργεί, όπως λέει στην «Κ» ο μαθηματικός αναλυτής Στράτος Στρατηγάκης, το γεγονός ότι τα εξεταζόμενα μαθήματα του πεδίου των ανθρωπιστικών σπουδών (Αρχαία, Ιστορία, Λατινικά) είναι δυσκολότερα εκείνων της οικονομίας – πληροφορικής (Μαθηματικά, Οικονομία, Πληροφορική).

Η ζήτηση μεταβάλλεται, τα ΑΕΙ μένουν ίδια – Πώς έχουν αλλάξει οι προτιμήσεις των υποψηφίων-1

Παρ’ όλα αυτά, τα ΑΕΙ κινούνται με αργούς ρυθμούς σε σχέση με τις εξελίξεις. Ενδεικτικό είναι ότι στην κατανομή των αντικειμένων σπουδών των τμημάτων των ΑΕΙ αποτυπώνονται οι τομείς της οικονομίας στους οποίους έδινε βάρος η Ελλάδα τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες. Σύμφωνα με έκθεση της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), το ακαδημαϊκό έτος 2020-2021 το 20,97% των φοιτητών σπούδαζε στον κλάδο μηχανικών-κατασκευών, το 20,66% σπούδαζε οικονομικά ή δίκαιο, το 13,25% σε τομέα ανθρωπιστικών επιστημών ή τεχνών και το 12,69% κοινωνικές επιστήμες ή επικοινωνία. Το 9,52% των φοιτητών είχε επιλέξει θετικές επιστήμες, τις σπουδές υγείας το 7,86%, το 4,67% την εκπαίδευση και το 4,05% τον γεωτεχνολογικό τομέα (γεωπονία, δασοπονία, ιχθυοκαλλιέργειες, φυτική και ζωική παραγωγή). Στις τελευταίες θέσεις βρέθηκαν οι κλάδοι της πληροφορικής με μερίδιο 3,42% και οι τομείς των υπηρεσιών με 2,9%.

Τις ανατροπές στον χάρτη των ΑΕΙ –με πιθανές συγχωνεύσεις τμημάτων ή αλλαγή αντικειμένου τους– αναμένεται ότι θα επισπεύσουν τα αποτελέσματα της ΕΒΕ, που εφαρμόστηκε για δεύτερη φορά φέτος. Λόγω ΕΒΕ, περί τις 11.000 θέσεις έμειναν κενές σε πανεπιστημιακά τμήματα, από τις περίπου 72.000 θέσεις που είχαν οριστεί από το υπουργείο Παιδείας και τα συναρμόδια υπουργεία για τα ΑΕΙ και τις παραγωγικές σχολές Στρατού, Αστυνομίας κ.λπ. Μάλιστα, έμειναν κενές θέσεις σε τμήματα τα οποία θεωρούνται ότι εξασφαλίζουν επαγγελματική αποκατάσταση ή έχουν εμβληματική ιστορία. Ενδεικτικά, είχαμε 139 κενές θέσεις στη Σχολή Ευελπίδων (Οπλα), 16 στη Ναυτικών Δοκίμων, 127 κενές θέσεις στη Σχολή Η/Υ Κοζάνης, 97 και 95 κενές στη Φιλολογία Αθηνών και Θεσσαλονίκης αντίστοιχα, πάνω από 100 στη Φιλοσοφία Ιωαννίνων, 56 στη Φιλοσοφία Αθηνών και 30 στο Μαθηματικό Αθηνών. Οπως προκύπτει άλλωστε, η ΕΒΕ έπληξε και τα πανεπιστήμια της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Από τις 11.000 κενές θέσεις, οι 2.060 είναι σε τμήματα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, και εξ αυτών οι περισσότερες σε τμήματα χαμηλής ζήτησης ανθρωπιστικών επιστημών: 127 στη Θεολογία ΕΚΠΑ, 123 στην Κοινωνική Θεολογία ΑΠΘ, 114 στη Θρησκειολογία ΕΚΠΑ, 103 στη Φιλοσοφία-Παιδαγωγική ΑΠΘ, 101 στις Μουσουλμανικές Σπουδές ΑΠΘ.

Από την άλλη, ενισχύεται το ενδιαφέρον για την επαγγελματική εκπαίδευση και δη σε τομείς πληροφορικής. Φέτος 20.432 υποψήφιοι για ΑΕΙ έκαναν μηχανογραφικό και για δημόσια Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης και εξ αυτών εισήχθησαν οι 13.472. Το ποσοστό εισαγωγής στα δημόσια ΙΕΚ μέσω μηχανογραφικού αυξήθηκε στο 65,9% από 37,7% το 2021, και το υπουργείο Παιδείας αποδίδει την αύξηση στην αναβάθμιση επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης με την προσθήκη ειδικοτήτων υψηλής ζήτησης και απορρόφησης, όπως προγραμματιστής ψηφιακών συστημάτων και ιστοσελίδων, τεχνικός ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κ.ά.

SpoudaZO Team

Δημοσιεύουμε άρθρα που σε ενδιαφέρουν! Έχεις άποψη και αιχμηρή πένα; Γίνε αρθρογράφος με μια απλή εγγραφή στο site και δημοσίευσε τα δικά σου άρθρα και ανταποκρίσεις από τη σχολή σου και την πόλη που σπουδάζεις. Αναφέρουμε πάντα τις πηγές μας αλλά αν κρίνεις ότι το περιεχόμενο μας παραβιάζει πνευματικά δικαιώματα, επικοινώνησε μαζί μας. Θα απαντήσουμε το συντομότερο δυνατόν. Το SpoudaZO.gr δεν υιοθετεί και δεν φέρει ευθύνη για το περιεχόμενο των άρθρων και τις απόψεις των συγγραφέων τους

Σχετικά Άρθρα

Τελευταία άρθρα από τον/την SpoudaZO Team

Το ​SpoudaZO.gr δεν φέρει ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου, ​για τα σχόλια που φιλοξενεί μέσω της πλατφόρμας του facebook. Παρακαλούμε να σχολιάζεις με ευγένεια και σεβασμό προς τους συνομιλητές σου. Απόφυγε τις ύβρεις και τους χαρακτηρισμούς. Σε περίπτωση που θεωρείς πως θίγεσαι, ​για οποιονδήποτε λόγο, από κάποιο εξ’ αυτών, ​μπορείς να το αναφέρεις (report) απευθείας στο facebook πατώντας το "x" δεξιά και μετά "αναφορά" καθώς και να επικοινωνήσεις ​μαζί μας, μέσω της φόρμας επικοινωνίας, ώστε να ​προβούμε στις αρμόζουσες ενέργειες.​